Videoart powsta\u0142 w oparciu o fotografi\u0119 nieznanego autora z prze\u0142omu lat 10. i 20. XX w., Portret starszej kobiety z My\u015blenic, okrytej chust\u0105, na tle \u015bciany budynku; ze zbior\u00f3w MEK (nr V-1719).<\/p>\n
Ju\u017c przed rozpocz\u0119ciem prac nad seri\u0105 videoart\u00f3w wiedzia\u0142am, \u017ce jeden z nich musi dotyczy\u0107 urok\u00f3w i szerzej magii ludowej. Wychowa\u0142am si\u0119 w domu, w kt\u00f3rym wiara w rzucanie i odczyniania urok\u00f3w by\u0142a silna i istnia\u0142a jakby r\u00f3wnolegle do nauk Jezusa Chrystusa i Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, kt\u00f3ry milczy w tej kwestii. Wi\u0119c kiedy nagle kogo\u015b z domownik\u00f3w zaczyna\u0142a bole\u0107 g\u0142owa mama m\u00f3wi\u0142a \u2013 o pewnie ci\u0119 kto\u015b zauroczy\u0142, splu\u0144 sobie uroki. Praw\u0105 d\u0142o\u0144 zaciska\u0142o si\u0119 w pi\u0119\u015b\u0107, i od strony palc\u00f3w napluwa\u0142o si\u0119 symbolicznie w charakterystyczny spos\u00f3b \u2013 jakby wymawiaj\u0105c \u201etfu, tfu\u201d (wsuwaj\u0105c ko\u0144c\u00f3wk\u0119 j\u0119zyka mi\u0119dzy z\u0119by), nast\u0119pnie przeciera\u0142o si\u0119 d\u0142oni\u0105 trzy razy ka\u017cd\u0105 z brwi i spluwa\u0142o za siebie. Od kiedy pami\u0119tam interesowa\u0142o mnie to dlaczego si\u0119 to robi, co to w\u0142a\u015bciwie znaczy zauroczy\u0107 kogo\u015b, jak rozr\u00f3\u017cni\u0107 czy b\u00f3l g\u0142owy lub z\u0142e samopoczucie jest wynikiem uroku. Tak. Tak rodzi\u0142a si\u0119 moja pasja do etnografii i etnologii a moja mama odgrywa w tym wa\u017cn\u0105 rol\u0119. Dzi\u0119kuj\u0119!<\/p>\n
To jedna z moich ulubionych kr\u00f3tkich prac video. Wydaje si\u0119 by\u0107 prosta w przekazie, sugestywna i ma kolory pi\u0119kne. Muzyka Justyny Stawowczyk wykonywana na fagocie dodaje jeszcze wi\u0119kszej tajemniczo\u015bci ca\u0142o\u015bci. Symbolika oka i jego kulturowe znaczenie jest niezwykle bogate. Wed\u0142ug wierze\u0144 i magii ludowej oczy promieniuj\u0105ce energi\u0105 danej istoty \u017cywej \u2013 cz\u0142owieka czy zwierz\u0119cia potrafi\u0105 by\u0107 \u015bmiertelnie niebezpieczne. Uroki rzuca\u0107 mo\u017cna na ka\u017cd\u0105, nawet powszechn\u0105 rzecz (np.dzie\u017c\u0119, ba\u0144k\u0119) i tym samym przyczyni\u0107 si\u0119 do sparali\u017cowania ka\u017cdej niemal czynno\u015bci: nie uro\u015bnie chleb, mleko skwa\u015bnieje, w studni woda stanie si\u0119 zatruta, krowy przestan\u0105 si\u0119 cieli\u0107 i dawa\u0107 mleko itd. Od urok\u00f3w mo\u017cna si\u0119 uwolni\u0107 w stosunkowy prosty spos\u00f3b, a na wsiach zawsze znajdowa\u0142 si\u0119 kto\u015b kto potrafi\u0142 odczynia\u0107 uroki nawet w bardziej skomplikowany spos\u00f3b ni\u017c ten podany wy\u017cej, przy czym przewa\u017cnie by\u0142a to umiej\u0119tno\u015b\u0107 powszechnie znana i przekazywana z matki na c\u00f3rk\u0119. Wed\u0142ug moich obserwacji i z rozm\u00f3w, kt\u00f3re przeprowadzam na rzecz archiw\u00f3w spo\u0142ecznych, wynika \u017ce wiara w dzia\u0142anie urocznych oczu jest wci\u0105\u017c \u017cywa. Starsze osoby nadal pami\u0119taj\u0105 i stosuj\u0105 r\u00f3\u017cne zabiegi magiczne maj\u0105ce chroni\u0107 od urok\u00f3w i nim przeciwdzia\u0142a\u0107. M\u00f3wi si\u0119 o tym niech\u0119tnie, jest to temat wstydliwy, ale g\u0142\u00f3nym argumentem os\u00f3b zajmuj\u0105cych si\u0119 tym jest fakt, \u017ce “to dzia\u0142a”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Videoart powsta\u0142 w oparciu o fotografi\u0119 nieznanego autora z prze\u0142omu lat 10. i 20. XX w., Portret starszej kobiety z My\u015blenic, okrytej chust\u0105, na tle \u015bciany budynku; ze zbior\u00f3w MEK (nr V-1719). Ju\u017c przed rozpocz\u0119ciem prac nad seri\u0105 videoart\u00f3w wiedzia\u0142am, \u017ce jeden z nich musi dotyczy\u0107 urok\u00f3w i szerzej magii ludowej. Wychowa\u0142am si\u0119 w domu, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","aiovg_categories":[],"aiovg_tags":[],"class_list":["post-617","aiovg_videos","type-aiovg_videos","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/reginapazdur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/aiovg_videos\/617","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/reginapazdur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/aiovg_videos"}],"about":[{"href":"https:\/\/reginapazdur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/aiovg_videos"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reginapazdur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reginapazdur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=617"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/reginapazdur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=617"}],"wp:term":[{"taxonomy":"aiovg_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/reginapazdur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/aiovg_categories?post=617"},{"taxonomy":"aiovg_tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/reginapazdur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/aiovg_tags?post=617"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}