Videoart zatytułowany „Głowienki” powstał w oparciu o fotografię Leopolda Węgrzynowicza, lata 20.-30. XX w., Chłopcy opalający głowienki (gałązki) w ognisku przed kościołem w Dobrej w Wielką Sobotę; ze zbiorów MEK (V-2647)
W videoarcie zastosowałam proste środki wizualne i dźwiękowe i muszę przyznać, że jest to jedna z moich ulubionych prac. Najbardziej porusza mnie efekt jaki udało się uzyskać animując iskierki pojawiające się z lewej strony ekranu. Są ptakami, pozostają iskrami, niosą ze sobą wraz z biciem dzwonów Boże Błogosławieństwo i moc.
O samej fotografii i zwyczajach związanych z Wielką Sobotą w Dobrej tak czytamy na stronach MEK w Krakowie:
Fotografia należy do zespołu ponad stu fotografii autorstwa Leopolda Węgrzynowicza, wykonanych w Dobrej pod Limanową lub najbliższych jej okolicach. Większość z nich została wykonana w 1915 r., mniejsza liczba w 1926 r., ale pojawiają się również fotografie z innych lat lub takie, które pozbawione są jakiekolwiek datacji, jak chociażby prezentowany poniżej przykład. Dobra była rodzinną miejscowością Węgrzynowicza, a zdjęcia zostały wykonane zapewne z myślą o zasileniu zbiorów Muzeum Etnograficznego w Krakowie, do którego Towarzystwa należał i którego działalność prężnie wspierał. Zainteresowanie badacza mieszkańcami rodzinnych okolic, ich życiem i tradycją, trwało przez całe jego życie. Zorganizowany w Dobrej w 1938 r. obóz krajoznawczy zaowocował publikacją pt. „Wieś Dobra w powiecie limanowskim” (nakładem Komisji Kół Krajoznawczych P.T.K., Kraków 1938), w której wykorzystane zostały m.in. niektóre z prezentowanych fotografii ze zbiorów MEK. Zdjęcie stanowi portret zbiorowy ponad 30-stu chłopców, w wieku ok. 8-18 lat, zgromadzonych w Wielką Sobotę wokół ogniska pod kościołem w Dobrej. Dzieci ubrane są przeważnie w białe koszule, kamizelki, krótkie okrycia wierzchnie (lajbiki/kaboty, marynarki, bluzy czy kurtki) i spodnie. Niektórzy spośród starszych noszą grube dwurzędowe płaszcze, często z kołnierzem obszytym futrem. Część chłopców trzyma w dłoniach czapki z daszkiem/kaszkiety, ale pojawiają się też filcowe kapelusze. Ci, stojący blisko ogniska, opalają wiązki cienkich gałązek. W tle- biały mur okalający kościół z krytymi gontem bramami- większą po lewej stronie i mniejszą- w centralnej części fotografii. W kadrze widoczne także trzy bezlistne drzewa.
Według informacji zamieszczonych we wzmiankowanej już monografii Dobrej: “W Wielką Sobotę rano kapłan święci ogień, wodę i głowienki, czyli gałązki torki (tarnina), lyszki (leszczyny), głogu i wierzby. Końce głowienek opalają w ognisku przed kościołem, a gałązki o przypalonych już końcach, dają do zatka (jako boczne zatyczki do jarzma), gdyż wierzą, że takie gałązki nie ugniatają wołów. Wierzą również, że głowienki przez cały rok będą ich chroniły od ognia. (…) Z głowienek, tak jak i z palmy robią krzyżyki, które zatykają w oziminę, kropiąc ją wodą święconą.” (s. 42)
Zwraca uwagę zróżnicowanie ubioru przedstawionych na fotografii osób. Część sportretowanych chłopców ubrana jest w strój ludowy, ale pojawiają się już przykłady ubioru typowo miejskiego. Najwyraźniej widać zmianę w nakryciach głowy- tradycyjne filcowe kapelusze zostają zastąpione modnymi czapkami z daszkiem (kaszkietami). Właśnie ten element pozwala datować fotografię na lata 20. lub 30. XX w.
