Videoart powstał w oparciu o fotografię nieznanego autora z 1926 r., Portret ślubny Jana Stankiewicza i Zofii z domu Flaga w zimowej scenerii we wsi Tenczyn (pow. Myślenice); ze zbiorów MEK (nr V-2460); śpiewa i gra na akordeonie Stefan Kurasz, Archiwum Gminy Andrychów, Fundacja „Memo”.
Punktem wyjścia do stworzonego vdeoartu było myślenie o małżeństwie jako „tworzeniu nowego świata” i byciem dla siebie nawzajem małżonków „całym światem”. Czasem nie wszystko szło pomyślnie i miejsce miłości zajmowała nienawiść a wraz z nią chęć wymazania z pamięci danej osoby. Podczas wywiadów i badań etnograficznych, którym prawie zawsze towarzyszy oglądanie archiwalnych fotografii, niejednokrotnie widziałam zdjęcia z zamazanymi, wyrwanymi czy wyskrobanymi twarzami.
Państwo młodzi na dawnej polskiej wsi nie byli postrzegani wyłącznie jako para jednostek zawierających związek małżeński, lecz także jako uczestnicy rytuału przejścia, który miał charakter społeczny, ekonomiczny i symboliczny. Ich ślub oznaczał przejście z kategorii młodzieży do pełnoprawnych członków wspólnoty wiejskiej, posiadających własne miejsce w strukturze społecznej.
Obrzęd weselny pełnił funkcję publicznej legitymizacji nowego statusu. Kluczowe znaczenie miały tu działania rytualne, takie jak błogosławieństwo rodziców, ceremonia zaślubin czy oczepiny, które symbolicznie „przenosiły” pannę młodą z grupy dziewcząt do grona mężatek. Pan młody natomiast uzyskiwał potwierdzenie swojej zdolności do prowadzenia gospodarstwa i utrzymania rodziny.
Strój i zachowanie państwa młodych były silnie skodyfikowane i nasycone znaczeniami. Ubiór panny młodej, często bogato zdobiony i zawierający elementy własnoręcznie wykonane, odzwierciedlał nie tylko status materialny, lecz także jej pracowitość i przygotowanie do roli żony. Wianek symbolizował dziewictwo i stan panieński, a jego zdjęcie w trakcie oczepin miało charakter rytualnej transformacji. Strój pana młodego wskazywał natomiast na jego przynależność społeczną i gotowość do pełnienia roli gospodarza.
Istotnym elementem była również wspólnotowość wydarzenia. Wesele angażowało całą wieś, a obecność świadków i uczestników nadawała małżeństwu charakter aktu społecznego, a nie wyłącznie prywatnego. Państwo młodzi znajdowali się w centrum uwagi, ale jednocześnie podlegali kontroli i ocenie zbiorowości.
Małżeństwo miało także wymiar ekonomiczny – łączyło nie tylko dwie osoby, lecz często dwa gospodarstwa. Posag panny młodej oraz zasoby pana młodego stanowiły podstawę nowej jednostki gospodarczej. Tym samym para młoda była postrzegana jako fundament przyszłej ciągłości rodziny i wspólnoty.
W ujęciu etnograficznym państwo młodzi stanowili figurę przejścia i odnowy ładu społecznego. Ich związek nie tylko regulował relacje między jednostkami, lecz także podtrzymywał strukturę kulturową wsi, zapewniając jej reprodukcję biologiczną, ekonomiczną i symboliczną.
O samej fotografii i jej historii dowiadujemy się czytając jej opis zamieszczony na stronie MEK w Krakowie:
Portret trzymających się za ręce państwa młodych, w zimowej scenerii ogrodu, we wsi Tenczyn w powiecie myślenickim. Są to Jan Stankiewicz, noszący wówczas nazwisko Stojeba (syn Jana Stojeby, który zajmował się wyplataniem koszyków i Anny z domu Leksander) z Zofią Flagówną. W 1948 r. Jan Stojeba zmienił nazwisko na Stankiewicz, był sołtysem. (Na podstawie informacji przekazanych przez rodzinę pracownikom Muzeum w Myślenicach).
Panna młoda ubrana jest w biały komplet składający się ze spódnicy i bluzki zdobionej szerokimi pionowymi zakładkami. Biel jako kolor królujący na ślubach upowszechniła się dopiero w latach 20 XX w., kiedy na zainwestowanie w suknię przeznaczoną jedynie na zaślubiny, mogły pozwolić sobie również kobiety mniej zamożne. Na szyi nosi sznur białych perełek, na piersi przypiętą ma gałązkę mirtu, a na głowie wianek z mirtu, którym ozdobione ma również warkocze. Pan młody ma na sobie jasne sukienne portki góralskie, a do klapy kurtki z futrzanym kołnierzem, również przypięty ma bukiecik mirtu, przewiązany dużą białą kokardą.
