Videoart powstał w oparciu o fotografię nieznanego autora z przełomu lat 10. i 20. XX w., Portret starszej kobiety z Myślenic, okrytej chustą, na tle ściany budynku; ze zbiorów MEK (nr V-1719).

Już przed rozpoczęciem prac nad serią videoartów wiedziałam, że jeden z nich musi dotyczyć uroków i szerzej magii ludowej. Wychowałam się w domu, w którym wiara w rzucanie i odczyniania uroków była silna i istniała jakby równolegle do nauk Jezusa Chrystusa i Kościoła Katolickiego, który milczy w tej kwestii. Więc kiedy nagle kogoś z domowników zaczynała boleć głowa mama mówiła – o pewnie cię ktoś zauroczył, spluń sobie uroki. Prawą dłoń zaciskało się w pięść, i od strony palców napluwało się symbolicznie w charakterystyczny sposób – jakby wymawiając „tfu, tfu” (wsuwając końcówkę języka między zęby), następnie przecierało się dłonią trzy razy każdą z brwi i spluwało za siebie. Od kiedy pamiętam interesowało mnie to dlaczego się to robi, co to właściwie znaczy zauroczyć kogoś, jak rozróżnić czy ból głowy lub złe samopoczucie jest wynikiem uroku. Tak. Tak rodziła się moja pasja do etnografii i etnologii a moja mama odgrywa w tym ważną rolę. Dziękuję!

To jedna z moich ulubionych krótkich prac video. Wydaje się być prosta w przekazie, sugestywna i ma kolory piękne. Muzyka Justyny Stawowczyk wykonywana na fagocie dodaje jeszcze większej tajemniczości całości. Symbolika oka i jego kulturowe znaczenie jest niezwykle bogate. Według wierzeń i magii ludowej oczy promieniujące energią danej istoty żywej – człowieka czy zwierzęcia potrafią być śmiertelnie niebezpieczne. Uroki rzucać można na każdą, nawet powszechną rzecz (np.dzieżę, bańkę) i tym samym przyczynić się do sparaliżowania każdej niemal czynności: nie urośnie chleb, mleko skwaśnieje, w studni woda stanie się zatruta, krowy przestaną się cielić i dawać mleko itd. Od uroków można się uwolnić w stosunkowy prosty sposób, a na wsiach zawsze znajdował się ktoś kto potrafił odczyniać uroki nawet w bardziej skomplikowany sposób niż ten podany wyżej, przy czym przeważnie była to umiejętność powszechnie znana i przekazywana z matki na córkę. Według moich obserwacji i z rozmów, które przeprowadzam na rzecz archiwów społecznych, wynika że wiara w działanie urocznych oczu jest wciąż żywa. Starsze osoby nadal pamiętają i stosują różne zabiegi magiczne mające chronić od uroków i nim przeciwdziałać. Mówi się o tym niechętnie, jest to temat wstydliwy, ale głónym argumentem osób zajmujących się tym jest fakt, że “to działa”.